Ένα από τα αξιοθέατα της πόλης του Κάρτζαλι είναι το φράγμα “Κάρτζαλι”, ένα από τα μεγαλύτερα της Βουλγαρίας. Με την τοξοειδή του κατασκευή, ύψους 109 μέτρων, το φράγμα θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης.

Περπερικόν/Υπερπερπεράκιον ή Περπεράκιον/. Βρίσκεται στην Ανατολική Ροδόπη, 15 χλμ. βορειοανατολικά της πόλης του Κάρτζαλι. Το ίδιο το Περπερικόν υψώνεται σε βραχώδη κορυφή, σε υψόμετρο 470 m. Στους πρόποδες του βρίσκεται το χωριό Γκόρνα Κρέποστ. Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα κάστρα της Ροδόπης (12 000 τ.μ.), στο λόφο Κάμεννικ της Ανατολικής Ροδόπης. Η θέση είναι γνωστή με το όνομα Ντζιν τεπεσί (Βουνό των πνευμάτων). Το συγκρότημα περιλαμβάνει ανάκτορο-ιερό του 4ου-5ου αιώνα π.Χ., οχυρωμένο θρακικό φρούριο, οικισμό και κυκλικό ναό-μαντείο. Θεωρείται πως εδώ ήταν μια από τις πρωτεύουσες-έδρες των βασιλέων Τήρη και Σιτάλκη, πατέρα και γιου,πατέρας και γιος αντίστοιχα.

Το ανάκτορο είχε 3-4 ορόφους με 40 δωμάτια. Σώζονται δυο διάδρομοι και 13 διαμερίσματα. Ομως η μεγαλύτερη ανακάλυψη είναι ο περίφημος ναός-μαντείο, ο οποίος, κατά τη γνώμη του ρωμαϊκού ιστορικού Svetonius δεν είχε σκεπή. Εδώ ο Μέγας Αλέξανδρος συμβουλεύθηκε τους μάντεις πριν αναχωρήσει για τη Μικρά Ασία. Η μεγάλη ελπίδα των αρχαιολόγων είναι να αποδειχθεί ότι το Περπερικόν ήταν ένας αρχαίος ναός του Διονύσου, εφάμιλλος με εκείνο των Δελφών.

Θρακικό φρούριο στο χωριό Λισίτσιτε του δήμου Κάρτζαλι.
Βρίσκεται 100 μ. νότια του χωριού, στη θέση Τσιτ καγιά. Το τείχος, από λίθους χωρίς κονίαμα περιφράζει το βόρειο προσιτό τμήμα και μια έκταση 200 τ.μ.. Δεν αποκαλύφθηκαν θεμέλια κτισμάτων ή άλλες κατασκευές. Η θέση δεν ερευνήθηκε αρχαιολογικά ως τώρα. Οι γύρω βράχοι είναι λαξευμένοι, με δεκάδες βραχώδεις κοιλότητες.

Αρχαίo και μεσαιωνικό κάστρο στο χωριό Βίσεγκραντ του δήμου Κάρτζαλι.
Το κάστρο υψώνεται σε χαρακτηριστική κορυφή με κατακόρυφους βράχους που φτάνουν στα νερά του ποταμού Άρδα. Είναι γνωστό με το όνομα Χισάρ Γιουστιού (Γκόρνα κρέποστ). Τα αποτελέσματα της ανασκαφικής και επιφανειακής αρχαιολογικής έρευνας και η τοπωνυμία, επιτρέπουν να θεωρείται ότι εδώ βρισκόταν η έδρα του διοικητή του θέματος Αχρίδος.

Μεσαιωνική Μονή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου
η αρχαιολογική αίσθηση του 20ου αιώνα.
Η Μονή ιδρύθηκε κατά τους 6ο-9ο αιώνες. Αποτελούσε ένα μοναδικό φυσικό κέντρο του Χριστιανισμού στην Ροδόπη. Διατηρεί το τυπικό βυζαντινό ύφος, συγκεκριμένα το ύφος του Αγίου Όρους. Η Μονή ήταν το κέντρο της Αχρίδος, ενός από τα μεγαλύτερα θέματα. Στο τέλος του 1998, κατά τις προκαταρκτικές εργασίες για τη συντήρηση της εκκλησίας, έγινε μια εντυπωσιακή ανακάλυψη. Αποκαλύφθηκε τάφος ανώτατου κληρικού με διατηρημένη ενδυμασία Τέτοιου είδους ενδύματα ανακαλύπτονται σε τάφο για πρώτη φορά.

Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου βρίσκεται στο κέντρο της πόλης του Κάρτζαλι. Ο χρυσός της τρούλος προσελκύει τόσο από κοντά όσο και από μακριά.

Το συγκρότημα της Μονής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου αποτελεί ένα μοναδικό πνευματικό κέντρο. Στο ναό, όπου λειτουργεί ο ιερέας Μπογιάν Σαρίεφ, διατηρείται λείψανο από το Σταυρό του Χριστού.

Περιφερειακό ιστορικό μουσείο στην πόλη Κάρτζαλι.
Στεγάζεται σε ένα αυθεντικό κτίριο, αρχιτεκτονικό μνημείο του πολιτισμού και περιλαμβάνει πάνω από 45 χιλιάδες εκθέματα που διαγράφουν τη ζωή στην Ανατολική Ροδόπη από τη μακρινή αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ου αιώνα. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν εκθέματα, όπως ένας αγκυλωτός σταυρός από νεφρίτη, με επιμελώς διαμορφωμένες άκρες με κεφάλια ζώων, μια συλλογή χάλκινων τσεκουριών, κεραμικών αγγείων, αργυρών και χρυσών κοσμημάτων, υάλινων και ορειχάλκινων αγγείων, εγκολπίων και λειτουργικών σταυρών, χρυσών, αργυρών και χάλκινων νομισμάτων.

Η Πινακοθήκη “Στάνκα Ντιμιτρόβα”.
Στεγάζεται σε ένα ιστορικό κτίριο, κτισμένο στα μέσα του 19ου αιώνα ως τουρκικό διοικητήριο. Στην αίθουσα εκθέσεων υπάρχουν έργα των Βλαντιμίρ Ντιμιτρώφ- Μάιστορα, Γιαρισλάφ Βέσιν, Στογιάν Βένεφ, Σβετλίν Ρούσεφ, Λίκα Γιάνκο, Μιχάλη Γαρούδη. Εδώ βρίσκεται και ένα πορτραίτο του πρίγκιπα Φερδινάνδου, έργο του ζωγράφου Μάρκβιτσκα από το 1908. Στο ισόγειο της πινακοθήκης βρίσκεται η κρύπτη εικόνων και ξυλόγλυπτων έργων από την εποχή της Βουλγαρικής Αναγέννησης.

Ο Απολιθωμένος γάμος στο χωριό Ζίμσελεν του δήμου Κάρτζαλι με παραστάσεις ανθρώπινων μορφών, αλόγων, πτηνών και οβελίσκων. Η λαϊκή φαντασία έχει παρομοιάσει τους βράχους με μία απολιθωμένη γαμήλια πομπή. Οι μύθοι που έχουν διαδοθεί για το συγκρότημα αυτό είναι ιδιαίτερα παράξενοι. Η θέση αυτή είναι επισκέψιμη με τα πόδια από το Κάρτζαλι.

Το ιερό – μήτρα βρίσκεται είκοσι χιλιόμετρα έξω από το Κάρτζαλι, ψηλά στα βουνά, πάνω από το τουριστικό καταφύγιο “Μπόροβιτσα” στην τοποθεσία Τανγκαρντάκ καγιά. Γύρω από τη θέση αυτή είχε αναπτυχθεί ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα θρακικών λαξευτών κοιλοτήτων της Ανατολικής Ροδόπης.
Ο επισκέπτης εντυπωσιάζεται ήδη από την είσοδο, καθώς αντιλαμβάνεται ότι ο χώρος έχει τη μορφή μήτρας. Στο εσωτερικό αναπτύσσεται ένα σπήλαιο, με μήκος 22 μ. Το ανθρώπινο χέρι συνέχισε και το σκάλισε στη μορφή μίας γυναικείας μήτρας, στους τοίχους της οποίας συνεχώς τρέχουν νερά. Στο εσωτερικό νότιο άκρο του σπηλαίου υπάρχει λαξευμένος βωμός, ο οποίος συμβολίζει τη μήτρα.
Η πραγματική έκπληξη περιμένει τον αμύητο ακριβώς το μεσημέρι. Τότε από μία ρωγμή της οροφής διεισδύει στη σπηλιά ακτίνα ηλίου, η οποία προβάλλεται στο δάπεδο, σχηματίζοντας μία ιδεατή εικόνα ενός ηλιακού φαλλού, ο οποίος βαθμιαία ογκώνεται και κατευθύνεται προς το βωμό- μήτρα. Εντούτοις, μόνο μια φορά το χρόνο, όταν ο ήλιος βρίσκεται χαμηλά στα βόρεια, αυτή η ακτίνα γίνεται αρκετά μεγάλη, ώστε να γονιμοποιήσει συμβολικά τη μήτρα. Αυτό γίνεται κατά τους μήνες Ιανουάριο-Φεβρουάριο.
Σ΄ αυτό το ιερό πραγματοποιούνταν η κορύφωση των Ορφικών δοξασιών.

up ˆ